Datganiad yr Hydref ac Adolygiad o Wariant 2015: Sut y byddant yn effeithio ar Gymru?

30 Tachwedd 2015

Erthygl gan Gareth Thomas, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Llun Flickr gan William Warby. Trwydded Creative Commons

Llun Flickr gan William Warby. Trwydded Creative Commons

Cyhoeddwyd Datganiad yr Hydref ac Adolygiad o Wariant 2015 ar 25 Tachwedd 2015. Mae’r erthygl hon yn nodi’r prif effeithiau ar Gymru cyn y cynhelir y Ddadl yn y Cyfarfod Llawn ar 2 Rhagfyr a chyn cyhoeddi Cyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru ar gyfer 2016-17 ar 8 Rhagfyr.

Pa effaith a gaiff yr Adolygiad o Wariant ar gyllideb Llywodraeth Cymru?

Mae Jane Hutt AC, Gweinidog Cyllid Llywodraeth Cymru, wedi datgan bod hyn yn cynrychioli gostyngiad o 3.6% mewn termau real i elfen Terfyn Gwariant Adrannol (DEL) cyllideb Llywodraeth Cymru rhwng 2015-16 a 2019-20, sef y rhan o’r gyllideb y mae ganddi ddisgresiwn o ran sut i’w gwario. O fewn y gyllideb gyffredinol dros y cyfnod hwn, mae Llywodraeth Cymru wedi datgan:

  • Y bydd gostyngiad mewn termau real o 4.5% i Adnoddau heb gynnwys dibrisiant;
  • Fodd bynnag mae Cyfalaf (gwariant ar seilwaith o ran asedau sefydlog fel adeiladau) yn cynyddu 4.7% mewn termau real.

Mae’r tabl isod yn nodi dyraniadau i grant bloc Llywodraeth Cymru rhwng 2015-16 a 2019-20. Fodd bynnag, mae hyn yn rhagdybio y bydd y gostyngiadau o £46 miliwn o Gyllideb yr Haf 2015-16 yn cael eu gohirio tan 2016-17 gan Lywodraeth Cymru. Ni wnaethpwyd penderfyniad yn hyn o beth eto.

Datganiad yr Hydref ac Adolygiad o Wariant 2015

Datganiad yr Hydref ac Adolygiad o Wariant 2015

Yn ychwanegol at y dyraniad grant bloc i Lywodraeth Cymru, gall wario £1biliwn bron mewn derbyniadau trethi busnes yng Nghymru.

Pa gamau, yn Natganiad yr Hydref a’r Adolygiad o Wariant, a fydd yn effeithio’n uniongyrchol ar Gymru?

Cyhoeddwyd nifer o gamau penodol sy’n ymwneud â Chymru’n uniongyrchol, ac fe’u crynhoir isod:

  • Terfyn ariannu isaf’ lle bydd Llywodraeth Cymru yn cael cyllid o o leiaf 115% o wariant cymharol y pen yn Lloegr yn y Senedd hon. Disgwylir i ragor o fanylion gael eu cyhoeddi ar sut y bydd hyn yn gweithio’n ymarferol;
  • Bydd Llywodraeth y DU yn deddfu i ddileu’r angen i gynnal refferendwm i gyflwyno Cyfraddau Treth Incwm ar gyfer Cymru, ac rydym yn aros am yr amserlen o ran pryd y bydd hyn yn digwydd;
  • Mae Llywodraeth y DU wedi cytuno mewn egwyddor i gefnogi cronfa seilwaith newydd ar gyfer Rhanbarth y Brifddinas Caerdydd (Bargen Dinas Caerdydd), cyhyd ag y bydd yn cael cynigion cadarn gan Gyngor Caerdydd a Llywodraeth Cymru;
  • Bydd y gwaith o drydaneiddio prif reilffordd y Great Western yn mynd yn ei flaen, ond mae Adroddiad gan Network Rail yn nodi y gall oedi fod i drydaneiddio’r rheilffordd rhwng Caerdydd ac Abertawe; a
  • Bydd y carchar newydd yn Wrecsam yn cael buddsoddiad o £212 miliwn;

Cafwyd nifer o gyhoeddiadau ynghylch meysydd nad ydynt wedi’u datganoli a fydd yn effeithio ar Gymru, gan gynnwys newidiadau i’r gostyngiadau credyd treth a gynlluniwyd, a newidiadau i Fudd-dal Tai a Chredyd Pensiwn. Yn gyffredinol bydd yr arian ar gyfer yr heddlu yng Nghymru a Lloegr yn cael ei ddiogelu mewn termau real tan 2019-20, fodd bynnag, bydd y cyllid cyffredinol sy’n mynd i heddluoedd unigol yn aros yr un peth mewn termau arian parod.

Pynciau nad oeddent wedi’u crybwyll yn yr Adolygiad o Wariant

  • Mae Llywodraeth Cymru yn dweud ei bod wedi cael sicrwydd y bydd y buddsoddi yng nghyswllt rheilffordd High Speed 2 yn arwain at gyllid ychwanegol ar gyfer Cymru yn y dyfodol;
  • Mae S4C wedi datgan y bydd y cyllid y mae’n ei gael gan Lywodraeth y DU yn cael ei leihau o £6.7 miliwn yn 2015-16 i £5 miliwn yn 2019-20; ac
  • Nid oes gwybodaeth ddiweddar am forlyn llanw Bae Abertawe, na datganoli’r Dreth i Deithwyr Awyr.

Sut y bydd gwaith Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn dilyn ymlaen o hyn? 

Bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi ei Chyllideb Ddrafft ar gyfer 2016-17 ar 8 Rhagfyr. Bydd y Gyllideb Ddrafft yn cynnig cynlluniau gwariant ar feysydd fel iechyd, gofal cymdeithasol, llywodraeth leol ac addysg.

Yna, bydd y Cynulliad yn craffu ar y cynigion gwariant hyn yn y flwyddyn newydd. Bydd y Pwyllgor Cyllid yn bwrw golwg strategol, gyffredinol ar y gyllideb, a bydd pwyllgorau eraill y Cynulliad yn trafod y cynlluniau gwario ar gyfer eu meysydd pwnc hwy yn fwy manwl.

Rydym yn bwriadu cyhoeddi rhagor o ddadansoddiadau ar y camau’n ymwneud â threthu a lles, a’r newidiadau a gyhoeddwyd, i ddilyn cyhoeddi’r erthygl hon, felly chwiliwch am y rhain yn y dyfodol agos!

View this post in English
Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg