Ymchwiliad y Pwyllgor i entrepreneuriaeth ymysg pobl ifanc

View this post in English | Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

A oes digon o gymorth ar gael i bobl ifanc sy’n awyddus i ddechrau busnes? Pa anogaeth, cefnogaeth a chymorth ychwanegol y gellir ei roi? Beth yw eu profiadau?

Dyma’r math o gwestiynau mae Pwyllgor Menter a Busnes y Cynulliad yn eu gofyn fel rhan o’i ymchwiliad i entrepreneuriaeth ymysg pobl ifanc yng Nghymru.  Ym mis Mawrth, dechreuodd y Pwyllgor ymgynghoriad cyhoeddus a bydd yn clywed tystiolaeth lafar yn ystod mis Mehefin.

Mae Strategaeth Entrepreneuriaeth Ieuenctid wedi bod ar waith gan Lywodraeth Cymru ers 2004.   Cafodd y strategaeth hon ei diweddaru gyda strategaeth a chynllun gweithredu newydd yn 2010 o dan glymblaid Cymru’n Un.   Mae’r strategaeth yn dod o dan y portffolio addysg a phortffolio yr economi. Ar hyn o bryd, mae dau Weinidog yn gyfrifol amdani ar y cyd, sef Edwina Hart a Leighton Andrews, a bydd yn rhedeg tan 2015.

Bydd Aelodau’r Pwyllgor yn cymryd tystiolaeth gan amrywiaeth o sefydliadau a phobl sy’n gweithio gyda phobl ifanc, yn ogystal ag entrepreneuriaid ifanc eu hunain.  Yna, bydd y Pwyllgor yn llunio adroddiad ysgrifenedig, gyda’r bwriad o wneud cyfres o argymhellion

Mae gan strategaeth a chynllun gweithredu presennol Llywodraeth Cymru dair thema, sef ymgysylltu â phobl ifanc ynghylch gwerth entrepreneuriaeth, eu grymuso â chyfleoedd, a rhoi cymorth iddynt i greu a thyfu eu busnes eu hunain.  Ystod oedran y cynllun yw 5-25.

Ym mis Chwefror 2012, cyhoeddodd y Gweinidog Busnes, Menter, Technoleg a Gwyddoniaeth a’r Gweinidog Addysg a Sgiliau ddatganiad ysgrifenedig ar y cyd a oedd yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf ar gynnydd y cynllun gweithredu ar gyfer y strategaeth entrepreneuriaeth ieuenctid.  Roedd y datganiad yn cynnwys yr ystadegau canlynol i ddangos effaith y cynllun:

  • Newid Agweddau – Mae gan bobl ifanc o dan 25 oed ddyheadau uwch i weithio drostynt eu hunain a bod yn fos arnyn nhw eu hunain (52 y cant), o gymharu â’r grŵp oedran cyfartalog 16-64 oed (39 y cant) (Arolwg Omnibws Cymru 2011)
  • Entrepreneuriaeth Cyfnod Cynnar a Chychwyn Busnes – Mae Adroddiad Monitor Entrepreneuriaeth Byd-eang 2010 yn nodi mai’r gyfradd entrepreneuriaeth cyfnod cynnar yng Nghymru ar gyfer rhai 18-24 oed yw 6.7 y cant, sy’n uwch na chyfartaledd y DU, sef 3.3 y cant

Yn ddiddorol, nodir gwahanol argraffiadau yn Adroddiad Monitor Entrepreneuriaeth Byd-Eang 2011.  Roedd cyfanswm gweithgaredd entrepreneuraidd cyfnod cynnar ymhlith pobl ifanc 18-24 oed yn uwch nag unrhyw wlad arall yn y DU, sef dros 10 y cant, sy’n gynnydd triphlyg ers 2002 (Ffigur 12).

Fodd bynnag, mae’r adroddiad hefyd yn cynnwys ffigurau a oedd yn dangos bod gwahaniaethau mewn canfyddiadau ymhlith pobl nad ydynt yn entrepreneuraidd yng Nghymru o gymharu â Lloegr a rhannau eraill o’r DU (Tabl 3).

Roedd y rhain yn cynnwys:

  • Cytunodd 44 y cant yng Nghymru fod y rhan fwyaf o bobl yn ystyried dechrau busnes yn ddewis gyrfa da, o gymharu â 50 y cant ledled y DU
  • Roedd 18 y cant yng Nghymru yn credu bod cyfleoedd da o ran cychwyn busnes yn eu hardal leol, o’i gymharu â 28 y cant ledled y DU
  • Roedd 38 y cant o bobl yng Nghymru yn credu bod y cyfryngau yn aml yn cynnwys straeon am bobl sy’n dechrau busnesau newydd llwyddiannus, o’i gymharu â 44 y cant ledled y DU

Erthygl gan Michael Dauncey, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru