Adolygiad barnwrol o benderfyniadau cynllunio

View this post in English | Darllenwch yr erthygl yma yn Saesneg

Cyhoeddodd Llywodraeth y DU ei chynlluniau yn ddiweddar i wneud newidiadau i’r broses adolygiad barnwrol.  Mae’n dadlau mai’r prif reswm dros wneud hyn yw lleihau nifer yr “achosion gwan, disylwedd ac annheilwng” sy’n achosi oedi, yn ychwanegu at gostau ac yn arafu twf, a all fod o bryder penodol ar gyfer achosion cynllunio a seilwaith.

Mae ffigurau gan y Weinyddiaeth Gyfiawnder yn dangos bod nifer y ceisiadau adolygiad barnwrol yng Nghymru a Lloegr wedi codi o 7,000 yn 2007 i dros 11,000 yn 2011. Fodd bynnag, roedd y rhan fwyaf o’r cynnydd hwn yn sgîl achosion mewnfudo/lloches.

Mae adolygiad barnwrol yn ffordd derfynol o herio penderfyniadau cynllunio a wnaed gan awdurdodau cynllunio lleol neu Lywodraeth Cymru.  Mae’r rheolau ar gyfer adolygiad barnwrol eisoes yn gyfyngedig iawn a gellir ond herio penderfyniadau ar sail “anghyfreithlondeb”, “afresymoldeb” ac “amhriodoldeb gweithdrefnol”.

Mae Llywodraeth y DU yn bwrw ymlaen â’i newidiadau er gwaetha’r ffaith bod y rhan fwyaf o’r ymatebion a gafwyd i ymgynghoriad ar ei chynigion yn gwrthwynebu’r diwygio.  Mae’n dweud ei bod yn dal i fod yn argyhoeddedig bod angen diwygio.   Cynhaliwyd yr ymgynghoriad am gyfnod o chwe wythnos dros y Nadolig y llynedd a beirniadodd rhai hyn fel amser annigonol am fater sydd o “bwys cyfansoddiadol mawr”.

Er bod cynllunio a datblygu seilwaith yn faterion datganoledig gan fwyaf, bydd y newidiadau i’r broses adolygiad barnwrol yn gymwys yng Nghymru yn ogystal â Lloegr.

Y prif newidiadau a fydd yn cael eu cyflwyno erbyn yr haf yw:

  • Lleihau’r terfyn amser o dri mis i chwe wythnos mewn achosion cynllunio.
  • Mewn achos lle caiff cais am adolygiad ei wrthod, cael gwared ar yr hawl i gael gwrandawiad gerbron barnwr os ystyrir nad yw’r achos yn deilwng o gwbl.
  • Cyflwyno ffi o £215 i’r achosion hynny a gaiff eu gwrthod i ddechrau ac y cynhelir gwrandawiad gerbron barnwr o hyd.

Mae Llywodraeth y DU hefyd wedi ymgynghori ar wahân ar godi ffioedd ar gyfer achosion adolygiad barnwrol o £60 i £235 ac mae’n bwriadu cyhoeddi ei bwriadau yn fuan.  Mae hefyd yn credu y gallai fod cyfle i symleiddio’r broses adolygiad barnwrol yn fuan, yn enwedig ar gyfer prosiectau seilwaith a thai.


Erthygl gan Graham Winter, Gwasanaeth Ymchwil Cynulliad Cenedlaethol Cymru